De Aziatische hoornaar krijgt pas echt trek in verse bijen en bijenlarven wanneer het hoog zomer is. Nu dus.

Nest van Aziatische hoornaar (bron)

De hoornaars hangen in groepjes voor de bijenkast en vallen de honingbijen die in en uit willen vliegen aan. Als het bijenvolk veel bijen heeft verloren krijgen de hoornaars de kans om de kast binnen te dringen en de larven ook op te eten.

De Aziatische hoornaar, latijnse naam: vespa velutina, is oorspronkelijk afkomstig uit Zuidoost-Azië. In 2004 zijn de eerste exemplaren in Frankrijk gearriveerd met een scheepslading bonsai-boompjes. Al snel verspreidde de exoot zich over het Europese continent. Je herkent haar aan het zwarte lijf met een gele band en de gele poten. In gedrag verschilt ze niet veel van de Europese hoornaar (vespa crabro). Het is ook een grote wesp soort, waarvan alleen de koningin overwintert. In het voorjaar start zij een kolonie. Hoornaars bouwen grote nesten, meestal buiten bebouwde kom, en leven van (rot) fruit, nectar, boomsappen, larven en insecten. Honingbijen kunnen de Europese hoornaars wel aan, maar de Aziatische hoornaar niet. Waardoor deze dames ware slachtpartijen kunnen houden in bijenvolken.

Hoe bescherm je de honingbijen tegen de Aziatische hoornaar?

• Meld het direct als je een hoornaar nest heb gezien. In Portugal heb je daar een speciaal meldpunt voor www.stopvespa.pt en een pdf met instructies.

Wij hadden zelf wat moeite om waarnemingen te melden via deze portal; je kunt het ook doorgeven bij het gemeentehuis of bij de lokale bijenhoudersvereniging. Alle lidstaten van de Europese Unie zijn verplicht om de Aziatische hoornaar te bestrijden. Dus na melding wordt het nest, gedurende de nacht, met een telescopische vlammenwerper uitgebrand.

Uitbranden hoornaar nest (bron RTP) doorsnede van een groot nest van de aziatisch hoornaar (bron pestcontrol company)
de elektrocuteer harp

• Hier in Portugal beschermen sommige imkers hun bijenvolken tegen de hoornaar met een elektrisch hekwerkje, die ze harp noemen. Daar vliegen de bijen doorheen maar de hoornaar raakt de draden en wordt dan geëlektrocuteerd.

• Daarnaast kan je de vliegopening van de bijenkasten klein houden, zodat de hoornaar niet naar binnen kan. Je kunt ook een korfje van gaas om de opening maken, zodat de honingbijen wel de vliegplank kunnen bereiken en de hoornaars niet.

• Verf de bijenkasten niet geel, geel trekt hoornaars aan. (Dit helpt niet 100%, omdat ze zich vooral oriënteren op hun reukzin, die heel sterk is.)
aanvulling sept 2020: Toevallig heb ik deze week mijn bijenvolk omgehangen in een schone kast. Deze heeft een donkerblauwe vliegplank en het lijkt er op dat de hoornaars moeite hebben om de plank te vinden. Er zijn er in ieder geval minder dan de dagen hiervoor.

• Neem kippen en laat ze vrij lopen rond de bijenkasten. Kippen zijn goede hoornaar-vangers, vooral kippen van het Janzé ras schijnen dit goed te kunnen.

• Hang hoornaar-vallen op. In het vroege voorjaar is de kans groot dat je daarmee de overwinterde koninginnen doodt. Die kunnen dan geen nest meer starten waar later honderden hoornaars uit voortkomen. Later in het jaar helpt het om ze in ieder geval weg te lokken van de bijenkasten en de hoeveelheid bijen die ze doden te reduceren.
Het schijnt te helpen de vallen geel te schilderen, zodat ze meer hoornaars aantrekken.

Deze vallen maakte de buurman en hing ze in de buurt op van ons terrein en gaf ons er één om bij de bijenkast te hangen. Het is een simpeler ontwerp dan ik maakte, maar dan moet je maar net zo’n mooi buisje hebben liggen om door een fles heen te steken.

Een hoornaar-val zelf maken

Zoals ik schreef in een eerdere post, kregen we van Mónica, de lokale imker-adviseur, een aantal vallen mee. Ze zijn heel simpel om te maken. Je hebt alleen twee petflessen, een stukje ijzerdraad, een nietmachine, een schaar, een mesje en boormachine nodig en 10 minuten tijd. In deze video laat ik zien hoe je het doet:

Maak zelf ook een hoornaar val en hang hem in je tuin/straat/park/bos.

En dit drankje doe je in de hoornaar-val:

Van februari tot en met juni vul je de hoornaar-val met appelsap óf met de volgende cocktail:
– 1 liter witte wijn
– 0,5 liter bier
– 0,2 grenadinesiroop
– een shotje sterke drank

Van juli tot en met september gebruik je deze cocktail:
– 1 liter water
– 200 gram suiker
– 12 gram bakkersgist (droog)

Update sept 2020: Eerlijk gezegd zijn we niet onder de indruk van de hoeveelheid hoornaars die we met de zomercocktail vangen. Het lijkt een paar dagen te duren, voordat de hoornaars er naar toe getrokken worden. Maar dan heb je er ook al een heleboel nachtvlinders en vliegen mee gevangen.
Eén van onze lezers zei dat hij meer succes had met vlees. Dat eten wij bijna niet. Ik heb het geprobeerd met wat rundergehakt, maar werkte ook niet goed.
Gisteren zag ik nog een alternatief op youtube om juist een bodempje water met 3 soeplepels honing te mengen. De val zat in 1 dag helemaal vol. Dat ga ik nu maar eens proberen. Ondertussen meppen we de hoornaars ook dood met onze eigen gemaakte hoornaar-klapper.

Handige Portugese woorden:

Aziatische hoornaarVespa Velutina/ Vespa Asiática
dodenmatar
nestninho
koninginrainha
vernietigendestruir
geelamarela
valarmadilha
grenadinegroselha
biercerveja
witte wijnvinho branco
appelsapsumo de maçã
suikeraçucar
bakkersgistfermento padeiro
vangenapanhar
30 juli 2019, aangevuld 17 sept 2020

share:

2 Comments

    1. Net als de Europese hoornaar lusten ze geen mensenvlees. Maar als je ze belaagd, dan zullen ze zich zeker verdedigen door je te steken. (daar gaan ze net als wespen niet dood aan) Een hoornaar-steek is heel pijnlijk. En als je door een groep hoornaars meerdere malen gestoken wordt, dan kan het levensgevaarlijk worden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *